De Botanische stad, groene ruimte en stedelijke biotopen

SL studio werkt aan het onderzoeksproject ‘De Botanische stad, groene ruimte en stedelijke biotopen’. Groene ruimte in steden is vaak monotoon en soortenarm ingericht. De stedelijke omgeving wordt door veel ontwerpers en ecologen dan ook beschouwd als één biotoop; namelijk de stedelijke. De stedelijke omgeving van hoog- tot suburbaan kent tegenwoordig echter een hogere biodiversiteit dan het landelijke gebied. Dit komt door de schaalvergroting en intensivering in de landbouw enerzijds en door de introductie van steeds meer cultivars en exoten in stadstuinen anderzijds, maar ook door de steeds sterke temperatuurs- en klimaatverschillen en wisselende fysieke omstandigheden binnen een stedelijk gebied. Zo kan een stenig gebied met dichte hoogbouw beschouwd worden als bergklimaat, en heerst in sommige binnenterreinen een subtropisch klimaat waar palmen en kiwi’s bloeien en overwinteren. Koele, vochtige, beschaduwde plekken in de stad zijn uitstekende biotopen voor water of moerastuinen.

Door juist te ontwerpen vanuit de diverse micro-klimaten en biotopen in de stad kan een diverser en rijker geschakeerde groenstructuur ontstaan die tevens een bijdrage kan leveren aan het oplossen van water- en klimaatvraagstukken in de stedelijke omgeving. De diversiteit aan tuinen en biotopen zoals die van oudsher voorkomen in Botanische tuinen, kloostertuinen en paleistuinen dienen als studie-objecten voor dit onderzoek naar nieuwe typologieën voor groene ruimte.  >>

Kennisuitwisseling over nieuwe vormen van ontwikkeling, beheer en gebruik van groene ruimte

Op 20 mei organiseerde het Ontwerpercollectief Krachtgroen waarvan SL Studio deel uitmaakt een kennisatelier over nieuwe kansen voor groene ruimte. De crisis noodzaakt namelijk tot een nieuwe visie op groene ruimte in en om de stad. De overheid trekt zich terug waardoor versnippering en verarming van het groen dreigt. Initiatieven als buurttuinen en stadslandbouw komen op. Toch kunnen niet alleen bewoners en vrijwilligers het groen ontwikkelen en beheren. Welke vormen van beheer, financiering ze zelfs verdienmodellen zijn nog meer mogelijk voor de groene ruimte? En wat kunnen we leren van inspirerende voorbeelden uit binnen- en buitenland en het heden en verleden? Krachtgroen nodigde groenmakers, groendenkes en groenbeheerders uit om kennis uit te wisselen over nieuwe kansen en concepten.

Lezing en presentatie van het Krachtgroen onderzoek op de Groeneconferentie Rotterdam

In de sfeervolle Arminiuskerk in Rotterdam vond op 14 december de Groeneconferentie plaats, Nienke Bouwhuis en Suzanne Loen presenteerden de Krachtgroen visie op groene ruimte in en om de stad.

De conferentie werd georganiseerd door het Rotterdams Milieucentrum dat een interessant programma samenstelde. Rotterdam zet door gebrek aan geld in op particuliere initiatieven om de stad te vergroenen, maar het ontbreekt aan regie en visie hoe dit precies in samenhang zou moeten gebeuren. Een gemiste kans voor de stad, de bewoners en de natuur. KRACHTGROEN maakte in haar lezing duidelijk hoe gebruikers van groene ruimte samen kunen werken aan de groene ruimte en wat daarvoor nodig is van de overheid. Waar overheden en projectontwikkelaars groen in deze tijd beschouwen als een kostenpost ziet KRACHTGROEN groene ruimte juist als instrument voor duurzame gebiedsontwikkeling. Groene ruimte creëert namelijk waarde; ecologische, sociale, ruimtelijke én economische.>>

Minor Landschapsarchitectuur Identiteit & Interventie; Route-ontwerp in het Cultuurlandschap

Suzanne Loen is in de periode 2010/2011 gastdocent Landschapsarchitectuur aan de TU-Delft voor het keuzevak ‘Identiteit en Interventie’. Studenten ontwerpen een wegtracé door cultuurlandschappen en verstedelijkt gebied. Wegen, zeer ingrijpende interventies, worden meer beschouwd als een civieltechnische opgave dan een landschapsarchitectonische. De studenten leren het wegontwerp te beschouwen als een interventie die vraagt om een visie op de context en de gelaagde ontwikkeling daarvan. Welke ingrepen in de weg en het landschap zijn nodig om te komen tot een landschapsarchitectonisch ensemble dat recht doet aan de weg en het omringende landschap? Eric Luiten ontwikkelde deze opgave en is de verantwoordelijk hoogleraar.

Oprichting Ontwerperscollectief KRACHTGROEN – Gebiedsontwikkelaars

Op 1 september 2010 is het Ontwerperscollectief  KRACHTGROEN opgericht. SLstudio/Suzanne Loen leidde als mentor het onderzoeksteam en is mede-oprichter van het collectief. Als gebiedsontwikkelaars voor de groene ruimte adviseert Krachtgroen overheden, woningcorporaties, burgers etc. op het gebied van Duurzame gebiedsontwikkeling. Groene ruimte, natuur en landschap wordt ingezet als instrument voor sociale, fysieke, economische en ecologische verbetering van stedelijke en landelijke gebieden.

Op 9 juli 2010 sloot Lab07-Krachtgroen haar onderzoek af met een succesvolle presentatie-tour op locatie. Door de positieve reacties van de betrokken gemeenten waarvoor wij casestudies uitvoerden werd ons team gesterkt in de gedachte dat de door ons ontwikkelde groenstrategie zeer waardevol is. De strategie bestaat uit het ontwikkelen van ruimtelijke raamwerken voor groene initiatieven die, geregisseerd door (lokale) overheden, ingevuld kunnen worden door verschillende partijen. Dit kunnen gemeenten zelf zijn maar ook burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen als scholen en ziekenhuizen. Deze partijen kunnen participeren in ontwikkeling, beheer en onderhoud van groene ruimte. Dit vraagt om nieuwe beleids- en ontwerpinstrumenten zoals een interactief platform (GO-GREEN) waarop partijen binnen het raamwerk groene ruimte vinden en ontwikkelen. Het ruimtelijke raamwerk wordt dan een dynamisch groen bestemmingsplan waarin ook de factor tijd en tijdelijkheid een belangrijke rol spelen.  >>

Een landschapsarchictonische verkenning van het Nederlandsche waterlandschap (publicatie en onderzoek aan de Leerstoel Landschapsarchitectuur, faculteit Bouwkunde TU Delft)

In samenwerking met Inge Bobbink werkt SL studio aan het onderzoek en de publicatie WaterInzicht. Waterwerken uit het Nederlandse cultuurlandschap, ‘de Watermachine’, worden ontleed in samenhang met hun specifieke context. Paralel aan de studie van de Nederlandse waterwerken worden klassieke landschapstuinen, waarin water een beeldbepalende rol speelt, geanalyseerd op hun architectonische kwaliteit. Door de techniek van de Nederlandse waterwerken en de architectonische waterelementen van de klassieke landschapstuinen op elkaar te projecteren wordt een nieuw instrumentarium aan waterwerken ontwikkeld dat zowel technische als landschapsarchitectonische kwaliteit heeft. Het onderzoek is van belang vanwege de actuele wateropgaven waarvan de inpassing in het landschap vraagt om nieuwe landschapsarchitectonische middelen. >>

Onderzoeksateliers Nederland wordt anders, Atelier van de Rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol

‘Gisteren af’ was jarenlang de mantra in de wereld van het ontwerp, ruimtelijk beleid en projectontwikkeling. Nu het rustiger is op de markt hebben we tijd voor reflectie en het uitdiepen van belangrijke thema’s voor de toekomst. Het zijn de (jonge) ontwerpers die de Nederlandse ruimte zullen vormgeven. ‘Nederland wordt anders’ speelt ze de bal toe. In het Onderzoekslab verdiepen honderd geselecteerde ontwerpers verdeeld over zeven teams zich in uiteenlopende kwesties. Dit zijn actuele, nationale vraagstukken die voorafgaan aan reguliere onderzoeks- en ontwerpopdrachten.  SL studio / Suzanne Loen zal in de komende ronde, die in april van start gaat,  als mentor optreden van het Onderzoekslab ‘Groen in Krachtwijken’. >>

Land InSight,  A Landscape Architectonic Exploration of Locus

Land InSight defines and unravels the Dutch landscapes. Landscapes are subject to change and can be conceived as stacks of horizontal layers that comes to lie on top of or next to one another in the course of time. This book does not distinguish between natural landscape, cultural landscape or urban landscape: the motorway landscape is treated in the same way as the sand ridge landscape. >>

Ground-UP City, Play as a Design Tool

Ground-up City. Play as a Design Tool presents an innovative design strategy for play networks in city neighbourhoods. Such networks are not only advantageous for children, they create the necessary conditions for encounter between people of different ages and backgrounds. Ground-up City can therefore act as a template for current Dutch policy plans focused on the social and spatial restructuring of problem neighbourhoods, such as ‘40 districts’, a national project, and the Rotterdam project ‘Child-friendly neighbourhoods’.

Op stadssafari met Johan van Zoest, stadsecoloog – Artikel voor O2 Magazine

Mensen worden gelukkiger, gezonder en socialer van groene ruimte en natuur, maar inmiddels leeft meer dan de helft van de wereldbevolking in stenige urbane gebieden en dat percentage zal alleen maar toenemen. Hoe komen mensen dan nog in aanraking met genoeg natuur? Traditionele ecologen zien de stad als een vijandige omgeving waar geen plek is voor groene ruimte van betekenis. Rijke natuur en biodiverse ecosystemen vind je ver buiten de stad. Dat van dit beeld weinig klopt bewijst Johan van Zoest, stadsecoloog van de gemeente Amsterdam en onderzoeker/docent stadsecologie aan de TU Eindhoven. Hij beschrijft in het boek ‘Leven in de Stad, betekenis en toepassing van natuur in de stedelijke omgeving’ de verassend rijke natuur die in de stad verborgen is en geeft adviezen hoe steden groener, biodiverser en aangenamer kunnen worden ingericht. Teake de Jong (hoogleraar stedelijke ecologie aan de TU Delft) noemde het ‘Het meest complete boek over stadsecologie ooit geschreven’. Ik ging op stadssafari door Amsterdam met de schrijver en sprak over zijn visie op stadsnatuur, de evolutie van groene stedenbouw en de vraag: is de mens, evolutionair gezien, wel aangepast aan het stadsleven?